Κύθνος Αχ Ελλάδα Σαγαπώ: 12 μυστικά, 5 Σήματα Αγάπης και ένα ταξίδι που δεν πήγε ποτέ βάσει προγράμματος

Κύθνος Αχ Ελλάδα Σαγαπώ | Αξιοθέατα Κύθνου – Tips – Προτάσεις – Γαστρονομία – Ταξίδι: Από τα Λουτρά και το Καταφύκι μέχρι τον πηλό, τις μέλισσες και τις γεύσεις του Αιγαίου, το «Αχ Ελλάδα σ’ αγαπώ» γνώρισε την Κύθνο μέσα από τα μέρη και τους ανθρώπους της. Στην Κύθνο ξεκινήσαμε για να ανακαλύψουμε παραλίες και καταλήξαμε να βγαίνουμε από σπήλαια, να ζυμώνουμε πηλό, να δοκιμάζουμε τοπική μπύρα, να κυκλοφορούμε ανάμεσα σε μέλισσες και να μετράμε πόσα πιάτα χωράει πραγματικά ένα τραπέζι με θέα στο Αιγαίο.

Με άλλα λόγια, κάναμε αυτό που αγαπά περισσότερο το «Αχ Ελλάδα σ’ αγαπώ»: αφήσαμε για λίγο τον χάρτη στην άκρη και ακολουθήσαμε τους ανθρώπους.

Η Κύθνος βρίσκεται λίγες ώρες μακριά από την Αττική, όμως διατηρεί έναν χαρακτήρα αυθεντικό και ανεπιτήδευτο. Οι ντόπιοι εξακολουθούν να την αποκαλούν «Θερμιά», από τις ιστορικές ιαματικές πηγές της. Πίσω από τη διάσημη Κολώνα υπάρχουν χωριά κρυμμένα από τη θάλασσα, αρχαίες πόλεις, μεταλλευτικές στοές, ξερολιθιές, ήσυχοι όρμοι και ιστορίες χιλιάδων ετών.

Το σχέδιο ήταν φαινομενικά απλό: να βρούμε 12 σημεία που αξίζει να γνωρίσει κανείς και να συναντήσουμε τους ανθρώπους που δίνουν στο νησί τη σημερινή του ταυτότητα. Στην πράξη, το πρόγραμμα άλλαζε κάθε φορά που κάποιος μας έλεγε: «Αφού είστε εδώ, πρέπει να δείτε κι αυτό».

Και κάπως έτσι άρχισε η περιπέτεια.

Κύθνος αξιοθέατα – τι να δω στο νησί

Για να κρατήσουμε έστω κάτι από το αρχικό μας σχέδιο, βάλαμε στο χαρτί τα 12 σημεία που θέλαμε οπωσδήποτε να γνωρίσουμε. Τα Λουτρά και οι ιαματικές πηγές, ο προϊστορικός Μαρουλάς, η Χώρα, η Δρυοπίδα, το σπήλαιο Καταφύκι, το Βρυόκαστρο, το Κάστρο της Ωριάς, η Παναγία Κανάλα, η Κολώνα, οι ήσυχοι όρμοι του βορρά και της ανατολής, οι άγριες παραλίες του νότου και, φυσικά, οι γεύσεις των Θερμιών.

Θεωρητικά, όλα χωρούσαν σε μία τακτοποιημένη διαδρομή με ώρες, στάσεις και πρόγραμμα. Στην πράξη, κάθε αξιοθέατο της Κύθνου άνοιγε τον δρόμο για μία ακόμη ιστορία, έναν άνθρωπο που άξιζε να γνωρίσουμε και μια στάση που δεν υπήρχε στον χάρτη μας. Για να τα προλάβουμε όλα, όμως, χρειαζόμασταν πρώτα μια σταθερή βάση. Και τη βρήκαμε στα Λουτρά.

Κύθνος η βάση της αποστολής: Porto Klaras στα Λουτρά

Πριν ξεκινήσει κάθε εξερεύνηση χρειάζεται ένα μέρος για να αφήσεις τη βαλίτσα, να φορτίσεις τις κάμερες και να υποσχεθείς ότι «αύριο θα ξεκουραστούμε». Στη δική μας περίπτωση, αυτή η υπόσχεση δεν τηρήθηκε ποτέ.

Βάση μας έγινε το Porto Klaras Hotel & Family Suites στα Λουτρά. Η λευκή κυκλαδίτικη αρχιτεκτονική, τα ήρεμα δωμάτια και η θέα προς τον όρμο μάς έβαλαν αμέσως στον ρυθμό του νησιού. Η θέση του, κοντά στη θάλασσα και στις θερμές πηγές, αποδείχθηκε ιδιαίτερα πρακτική για τις καθημερινές εξορμήσεις μας. Το μπαλκόνι έγινε εκείνο το μικρό σημείο όπου σχεδιάζαμε την επόμενη διαδρομή συνήθως προσθέτοντας περισσότερες στάσεις από όσες χωρούσε η ημέρα.

Δεν σταθήκαμε μόνο στην εικόνα του καταλύματος. Εκτιμήσαμε την αίσθηση φροντίδας, την ηρεμία μετά τα γυρίσματα και τη φιλοξενία που κάνει έναν επισκέπτη να αισθάνεται ότι έχει πραγματική βάση στο νησί. Το Porto Klaras δεν γίνεται ο πρωταγωνιστής της Κύθνου. Γίνεται το ήσυχο σημείο εκκίνησης και επιστροφής της ιστορίας μας. (Πληροφορίες PORTO KLARLAS)

1. Τα Λουτρά, εκεί όπου το ζεστό νερό συναντά τη θάλασσα

Η πρώτη μας διαδρομή άρχισε σχεδόν έξω από την πόρτα μας. Τα Λουτρά είναι ένας ήρεμος παραθαλάσσιος οικισμός χτισμένος γύρω από έναν φυσικό όρμο, με ιστιοπλοϊκά, μικρά καταστήματα και δύο ιστορικές ιαματικές πηγές: των Αγίων Αναργύρων και του Κάκαβου. Η πηγή των Αγίων Αναργύρων αναβλύζει σε θερμοκρασία περίπου 38 βαθμών Κελσίου, ενώ εκείνη του Κάκαβου φτάνει περίπου τους 52. Το θερμό νερό καταλήγει κοντά στην παραλία και αναμειγνύεται με το θαλασσινό.

Η πρώτη επαφή θέλει λίγη διπλωματία. Το ένα πόδι λέει «υπέροχο» και το άλλο «μήπως βράζουμε;». Μερικά δευτερόλεπτα αργότερα, όμως, καταλαβαίνεις γιατί οι πηγές έδωσαν στο νησί το παλιό του όνομα. Η καλύτερη ώρα για να απολαύσει κανείς το σημείο είναι νωρίς το πρωί, πριν γεμίσει ο μικρός όρμος. Από τα Λουτρά μπορεί να συνεχίσει προς την Αγία Ειρήνη, το Σχοινάρι και τα Ποτάμια.

2. Αξιοθέατα Κύθνου : Ο Μαρουλάς και η Κύθνος πριν από 10.000 χρόνια

Λίγο έξω από τα Λουτρά βρίσκεται ο Μαρουλάς, μία από τις σημαντικότερες αλλά λιγότερο προβεβλημένες αρχαιολογικές θέσεις του νησιού. Ο οικισμός χρονολογείται στη Μεσολιθική περίοδο, περίπου μεταξύ 8500 και 6500 π.Χ., και θεωρείται η παλαιότερη γνωστή προϊστορική εγκατάσταση των Κυκλάδων.

Δεν υπάρχουν εδώ επιβλητικοί κίονες ή μεγάλοι ναοί. Υπάρχουν ίχνη κυκλικών κατασκευών, ταφές και η γνώση ότι σε αυτό το ήσυχο παράκτιο τοπίο έζησαν άνθρωποι χιλιάδες χρόνια πριν από την ακμή του κυκλαδικού πολιτισμού. Ο Μαρουλάς είναι από εκείνα τα μέρη που δεν φωνάζουν για να σε εντυπωσιάσουν. Χρειάζεται να σταθείς, να κοιτάξεις τη θάλασσα και να αφήσεις τον χρόνο να κάνει τη δουλειά του.

Μια τοπική μπύρα που δεν γινόταν να μη δοκιμάσουμε

Μετά τη βόλτα στα Λουτρά και στον Μαρουλά, ακούσαμε για μια μπύρα που παράγεται πάνω στο νησί. Φυσικά, για λόγους αυστηρά δημοσιογραφικούς, έπρεπε να τη δοκιμάσουμε. Στην KYTHNOS BEER – Μπύρα Αμπατή γνωρίσαμε τον Γιάννη Κοκιασμένο και την ιδέα πίσω από μια τοπική, απαστερίωτη lager που μεταφέρει την Κύθνο από την ετικέτα μέχρι το ποτήρι.

Δεν μείναμε μόνο στη γεύση. Μιλήσαμε για τη μικρή παραγωγή, τη συνέπεια που απαιτεί και την προσπάθεια ενός νησιωτικού προϊόντος να αποκτήσει τη δική του αναγνωρίσιμη ταυτότητα. Το πρώτο ποτήρι ήταν δοκιμή. Το δεύτερο, όπως συμφωνήσαμε όλοι, ήταν απαραίτητο για να επιβεβαιωθούν τα αποτελέσματα της έρευνας.

Η Αμπάτη ξεχώρισε επειδή δεν αντιγράφει απλώς μια τάση. Συνδέει ένα σύγχρονο προϊόν με τον τόπο παραγωγής του και γίνεται μέρος της ταξιδιωτικής ανάμνησης.  (Πληροφορίες γαι την τοπική μπύρα KYTHNOS BEER ΑΜΠΑΤΗ)

3. Η Χώρα πριν ξυπνήσει το νησί

Η Χώρα, γνωστή και ως Μεσαριά, είναι ένας κυκλαδίτικος λαβύρινθος με πλακόστρωτα σοκάκια, μικρές πλατείες, καμαρωτά στεγάδια, παλιές εκκλησίες και αυλές που αποκαλύπτονται πίσω από την κεντρική περατζάδα. Η καλύτερη ώρα για να τη γνωρίσει κανείς είναι νωρίς το πρωί ή λίγο πριν από τη δύση. Τότε οι λεπτομέρειες ακούγονται πιο δυνατά: μια πόρτα που ανοίγει, οι καρέκλες που στήνονται, μια καλημέρα από το απέναντι μπαλκόνι.

Στη Χώρα βρίσκεται και το Αρχαιολογικό Μουσείο Κύθνου, το οποίο στεγάζεται στο παλιό Δημοτικό Σχολείο. Η έκθεσή του συνδέει τον Μαρουλά, το Βρυόκαστρο, την αρχαιομεταλλουργία και τα βυζαντινά μνημεία σε μία ενιαία αφήγηση. Είναι η καλύτερη εισαγωγή για να καταλάβει κανείς ότι η Κύθνος δεν είναι μόνο καλοκαίρι και παραλίες.

Όταν ο πηλός αποφάσισε να μη συνεργαστεί

Στη Χώρα περάσαμε το κατώφλι του Εργαστηρίου Αγγειοπλαστικής Γεωργούλη. Ο Γιάννης Γεωργούλης μάς έδειξε τον τροχό, τα εργαλεία και τη διαδρομή από ένα άμορφο κομμάτι πηλού μέχρι ένα χρηστικό ή διακοσμητικό αντικείμενο.

Στη θεωρία έμοιαζε απλό: βρέχεις τα χέρια, κεντράρεις τον πηλό και τον αφήνεις να σηκωθεί. Στην πράξη, ο δικός μας πηλός είχε προσωπικότητα. Πήγαινε δεξιά όταν τον θέλαμε αριστερά και χαμήλωνε κάθε φορά που πιστεύαμε ότι είχαμε δημιουργήσει αριστούργημα. Μέσα από αυτή τη μικρή αποτυχία καταλάβαμε πόση εμπειρία, υπομονή και ακρίβεια κρύβει η χειροποίητη δημιουργία.

Το εργαστήριο δεν προσφέρει απλώς αντικείμενα. Προσφέρει επαφή με μια τέχνη που συνδέεται με την ιστορία της Κύθνου και συνεχίζει να εξελίσσεται μέσα από τα χέρια των ανθρώπων της. (Πληροφορίες Εργαστήριο Αγγειοπλαστικής Γεωργούλη)

4. Η Δρυοπίδα, το χωριό που κρύφτηκε από τη θάλασσα

Η Δρυοπίδα είναι χτισμένη μέσα σε κοιλάδα, αθέατη από τη θάλασσα και προστατευμένη από τους δυνατούς ανέμους. Η θέση της συνδέεται με την ανάγκη προστασίας από τις πειρατικές επιδρομές που για αιώνες σημάδευαν τη ζωή των Κυκλάδων.

Σε αντίθεση με την αναμενόμενη ολόλευκη εικόνα, πολλά σπίτια έχουν κεραμοσκεπές. Η ιδιαίτερη αυτή όψη συνδέεται με την κεραμική παράδοση του νησιού και κάνει τη Δρυοπίδα να μοιάζει σαν χωριό που αποφάσισε να ακολουθήσει τους δικούς του κανόνες. Στα στενά της βρίσκονται το Λαογραφικό Μουσείο, το Εκκλησιαστικό και Βυζαντινό Μουσείο και τα παλιά πλυσταριά του 1852.

Δεν είναι τα σημεία που συνήθως γεμίζουν τα ταξιδιωτικά εξώφυλλα. Είναι όμως εκείνα που εξηγούν πώς ζούσε και επικοινωνούσε η κοινότητα.

5. Το Καταφύκι, ένας υπόγειος κόσμος κάτω από τη Δρυοπίδα

Στο νότιο άκρο της Δρυοπίδας βρίσκεται το Καταφύκι, όπου το φυσικό σπήλαιο συναντά τις τεχνητές στοές των παλιών μεταλλείων. Η μεγάλη κεντρική αίθουσα είναι γνωστή ως «Μεγάλη Πλατεία», ενώ βαθύτερα βρίσκεται ο «Θάλαμος των Σταλακτιτών».

Το Καταφύκι υπήρξε τόπος εργασίας, καταφύγιο και σημείο συνάντησης. Στο παρελθόν οι Κυθνιώτες συνήθιζαν να γιορτάζουν μέσα σε αυτό ακόμη και το Πάσχα. Κατεβαίνοντας, η θερμοκρασία αλλάζει και ο θόρυβος του χωριού σβήνει. Κάπου εκεί, κάθε αστείο για κλειστούς χώρους ακούγεται λιγότερο αστείο. Ευτυχώς, η αίσθηση εξερεύνησης κερδίζει γρήγορα τον δισταγμό.

Το ωράριο λειτουργίας μπορεί να μεταβάλλεται, γι’ αυτό χρειάζεται επιβεβαίωση πριν από την επίσκεψη.

Γαστρονομία και τοπικές γεύσεις της Κύθνου : Στο OYSTER, η έρευνα συνεχίστηκε με πιρούνι

Μετά τα σοκάκια, τον τροχό και το σπήλαιο, η πείνα είχε αποκτήσει άποψη. Η επόμενη στάση ήταν το OYSTER ΚΥΘΝΟΣ, όπου η θάλασσα πέρασε από το τοπίο στο τραπέζι. Δοκιμάσαμε μακαρονάδα θαλασσινών και πιάτα που στηρίζονται στη φρεσκάδα, στην καθαρή γεύση και στην αίσθηση ότι βρίσκεσαι σε νησί.

Είπαμε ότι θα πάρουμε «μόνο μια μπουκιά για το γύρισμα». Λίγα λεπτά αργότερα ζητούσαμε ψωμί για τη σάλτσα και συζητούσαμε ποιος δικαιούται την τελευταία γαρίδα. Το OYSTER ξεχώρισε επειδή η εμπειρία του δεν σταματά στο σερβίρισμα. Η κουζίνα, η ατμόσφαιρα και η θαλασσινή ταυτότητα λειτουργούν μαζί.

Δεν ήταν απλώς το μέρος όπου φάγαμε. Ήταν η γαστρονομική σκηνή που έδεσε φυσικά με το ταξίδι μας. (Πληροφορίες OYSTER Κύθνος | Ψαροταβέρνα και seafood restaurant)

6. Το Βρυόκαστρο και η αρχαία πόλη πάνω από το Αιγαίο

Στη βορειοδυτική ακτή βρίσκεται το Βρυόκαστρο ή Ρηγόκαστρο, η αρχαία πρωτεύουσα της Κύθνου. Η πόλη κατοικήθηκε για περισσότερους από δεκαπέντε αιώνες, από τον 10ο αιώνα π.Χ. έως τον 6ο ή 7ο αιώνα μ.Χ. Στην περιοχή έχουν εντοπιστεί τείχη, δημόσια κτίρια, νεκροταφεία και σημαντικά ιερά. Κάτω από την αρχαία πόλη, στον όρμο Μανδράκι, βρισκόταν το λιμάνι της, ενώ υποβρύχιες έρευνες έχουν αποκαλύψει τμήματα του παράκτιου τείχους και μαρμάρινα γλυπτά.

Η διαδρομή συνδυάζει αρχαιολογία, πεζοπορία και ανοιχτή θέα προς την Απόκρουση, την Κολώνα και το Βρυοκαστράκι. Χρειάζονται κατάλληλα παπούτσια, νερό και αποφυγή των θερμών μεσημεριανών ωρών. Το Αιγαίο είναι υπέροχο, αλλά δεν προσφέρει σκιά από μόνο του.

7. Το Κάστρο της Ωριάς που εμφανίζεται ξαφνικά

Στο απόκρημνο βόρειο τμήμα της Κύθνου υψώνεται το Κάστρο της Ωριάς ή Κατακέφαλος. Υπήρξε πρωτεύουσα του νησιού κατά τους βυζαντινούς χρόνους και την περίοδο της Λατινοκρατίας, μέχρι την καταστροφή του το 1570. Από τον παλιό οικισμό διατηρούνται ερείπια κτισμάτων και εκκλησιών, με την Παναγία Κυραλεούσα να δεσπόζει στην κορυφή.

Το ωραιότερο στοιχείο της διαδρομής είναι η αποκάλυψη: το Κάστρο δεν φαίνεται συνεχώς. Εμφανίζεται σχεδόν ξαφνικά μετά την τελευταία στροφή, σαν να περίμενε να βεβαιωθεί ότι άξιζες την πεζοπορία. Η πρόσβαση απαιτεί προσοχή σε βραχώδες έδαφος. Ακόμη πιο δύσβατος είναι ο Κάστελλας στη νοτιοδυτική ακτή, μια επιλογή για έμπειρους πεζοπόρους ή για εξερεύνηση με άνθρωπο που γνωρίζει καλά την περιοχή.

8. Η Παναγία Κανάλα και η πράσινη πλευρά του νησιού

Στο νοτιοανατολικό τμήμα της Κύθνου βρίσκεται η Κανάλα, ο μοναδικός πευκόφυτος οικισμός του νησιού. Πάνω από τη θάλασσα δεσπόζει η Παναγία Κανάλα, προστάτιδα της Κύθνου. Η εικόνα της Παναγίας αποδίδεται στον αγιογράφο Εμμανουήλ Σκορδίλη και αποτελεί έργο της Κρητικής Σχολής του 17ου αιώνα.

Ο περίβολος, τα πεύκα και η ανοιχτή θέα προς το Αιγαίο δημιουργούν μία από τις πιο γαλήνιες εικόνες του νησιού. Κοντά βρίσκονται η Μεγάλη Άμμος, το Αμμουδάκι και οι Αντώνηδες. Η σκιά των πεύκων κάνει την περιοχή να μοιάζει σχεδόν με άλλο νησί σε σύγκριση με τις γυμνές, χρυσαφένιες πλαγιές της υπόλοιπης Κύθνου.

9. Η Κολώνα πριν φτάσουν όλοι οι υπόλοιποι

Η Κολώνα είναι η πιο αναγνωρίσιμη παραλία της Κύθνου. Μια στενή λωρίδα άμμου ενώνει το νησί με τον Άγιο Λουκά και δημιουργεί δύο παραλίες, μία σε κάθε πλευρά.

Η φήμη της είναι απολύτως δικαιολογημένη, αλλά η ώρα της επίσκεψης αλλάζει την εμπειρία. Νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα, η Κολώνα παύει να είναι μόνο φωτογραφικό φόντο και ξαναγίνεται φυσικό τοπίο.

Η πρόσβαση μπορεί να γίνει από χωμάτινη διαδρομή, με περπάτημα ή από τη θάλασσα. Η κατάσταση του δρόμου χρειάζεται έλεγχο. Λίγο πριν βρίσκεται η Απόκρουση, μια μεγάλη αμμουδιά με αρμυρίκια και φυσική σκιά, που αποτελεί καλή αφετηρία για την περιοχή.

10. Οι ήσυχοι όρμοι του βορρά και της ανατολής

Ο Άγιος Σώστης, τα Ποτάμια, το Καβουροχέρι και το Σχοινάρι προσφέρουν καθαρά νερά και περισσότερο χώρο, ιδιαίτερα εκτός Αυγούστου. Η Αγία Ειρήνη ξεχωρίζει για τον μικρό παραθαλάσσιο οικισμό και την αίσθηση φυσικού αγκυροβολίου.

Στην ανατολική ακτή, οι Λεύκες διατηρούν στοιχεία από το μεταλλευτικό παρελθόν της Κύθνου. Ο Άγιος Στέφανος, το Καλό Λιβάδι και τα Βασιλικά συνδυάζουν ήρεμα νερά με σχετικά ευκολότερη πρόσβαση.

Ιδιαίτερη επιλογή αποτελεί η μικρή ακολουθία Νάουσα, Κουρί και Ζογκάκι.Τρεις κοντινοί όρμοι, τρεις διαφορετικές εικόνες και μία πολύ καλή δικαιολογία για να μη μείνεις όλη την ημέρα στην ίδια πετσέτα.

Παραδοσιακά τοπικά αγνά προϊόντα Κύθνου: Στις μέλισσες μάθαμε πρώτα απ’ όλα να μένουμε ήρεμοι

Για να γνωρίσουμε την Κύθνο πέρα από την τουριστική της εικόνα, επισκεφθήκαμε το Μελισσένια – Μελισσοκομικό Εργαστήριο του Φραγκίσκου Λαρεντζάκη. Φορέσαμε τις στολές, πλησιάσαμε τις κυψέλες και είδαμε από κοντά την κηρήθρα, τη γύρη και τον τρόπο με τον οποίο η κυκλαδίτικη χλωρίδα περνά τελικά μέσα σε κάθε σταγόνα μελιού.

Οι πρώτες μέλισσες έκαναν μερικούς κύκλους γύρω μας και, για να είμαστε ειλικρινείς, κάναμε κι εμείς μερικά βήματα προς τα πίσω. Η συμβουλή ήταν απλή: ηρεμία, αργές κινήσεις και σεβασμός στον χώρο τους.

Όταν ο φόβος υποχώρησε, άρχισε η πραγματική ξενάγηση. Καταλάβαμε πόση γνώση, υπομονή και ευθύνη απαιτεί η μελισσοκομία σε ένα άνυδρο και ανεμοδαρμένο νησί.

Το Μελισσένια ξεχώρισε επειδή συνδέει την παραγωγή με τη φύση και μετατρέπει ένα καθημερινό προϊόν σε μάθημα για ολόκληρο το οικοσύστημα. (Πληροφορίες Μελισσένια – Μελισσοκομικό Εργαστήριο Κύθνος)

11. Οι άγριες παραλίες του νότου

Η Γαϊδουρόμαντρα, το Σιμουσί και ο Σκύλος αποκαλύπτουν την πιο απομονωμένη πλευρά της Κύθνου. Πρόκειται για παραλίες που απαιτούν καλύτερη προετοιμασία, καθώς η πρόσβαση δεν είναι πάντοτε εύκολη και οι οργανωμένες υποδομές είναι περιορισμένες ή ανύπαρκτες.

Στη νοτιοδυτική ακτή, η Μαυριανού και το Στιφό προσφέρουν ακόμη μεγαλύτερη απομόνωση. Τα Φλαμπούρια, με την Παναγία Φλαμπουριανή κοντά στη θάλασσα, και ο Άγιος Δημήτριος μπορούν να συνδυαστούν σε μία ολοήμερη διαδρομή.

Στις απομονωμένες ακτές, το νερό, το καπέλο, η ομπρέλα και τα βασικά εφόδια δεν είναι υπερβολή.

Είναι το εισιτήριο για να χαρείς την ησυχία χωρίς να ανακαλύψεις αργά ότι το πλησιέστερο μπουκάλι νερό βρίσκεται πολλά χιλιόμετρα μακριά.

12. Οι γεύσεις που αφηγούνται την ιστορία των Θερμιών

Η κουζίνα της Κύθνου είναι λιτή, δυνατή και συνδεδεμένη με την κτηνοτροφία, τη μικρή γεωργική παραγωγή και τη θάλασσα. Το πιο χαρακτηριστικό έδεσμα είναι το σφουγγάτο. Στην Κύθνο δεν είναι ομελέτα, αλλά τηγανητός τυροκεφτές που παρασκευάζεται με ξινό ή τρίμμα, το παραδοσιακό θερμιώτικο τυρί.

Στο τραπέζι συναντά κανείς θερμιώτικη τυρόπιτα, κολόπια, κοπανιστή, κάπαρη, λουκάνικα, λιαστά ψάρια, παξιμάδια, θυμαρίσιο μέλι και ντόπιο κρασί. Στους παραδοσιακούς γάμους σερβίρονται κοκκινιστό κρέας με πατάτες και παστέλι, γεύσεις δεμένες με τις σημαντικές οικογενειακές στιγμές του νησιού.

Στην Κύθνο, η γεύση δεν είναι διάλειμμα από την εξερεύνηση. Είναι ένας ακόμη τρόπος να καταλάβεις τον τόπο.

Τα πέντε Σήματα Αγάπης που αφήσαμε στην Κύθνο

Το «Αχ Ελλάδα σ’ αγαπώ» ξεκινά έναν νέο θεσμό: σε κάθε αφιέρωμα απονέμει θεματικά Σήματα Αγάπης σε ανθρώπους και επιχειρήσεις που έγιναν ουσιαστικό μέρος της διαδρομής μας. Δεν πρόκειται για γενική κατάταξη της αγοράς ούτε για ισχυρισμό ότι μόνο οι συγκεκριμένες επιχειρήσεις αξίζουν.

Είναι η προσωπική αναγνώριση της εκπομπής προς εκείνους που γνωρίσαμε, μας άνοιξαν τον χώρο τους, μοιράστηκαν τη γνώση τους και έδωσαν στην επίσκεψή μας περιεχόμενο, συναίσθημα και αληθινή τοπική ταυτότητα.

Porto Klaras | Hospitality Excellence

Για τη φιλοξενία, την προσεγμένη εμπειρία διαμονής, την ηρεμία και τον τρόπο με τον οποίο έγινε η σταθερή βάση της αποστολής μας στα Λουτρά.

OYSTER ΚΥΘΝΟΣ | Taste of Excellence

Για τη θαλασσινή γαστρονομική εμπειρία, την καθαρή γεύση και ένα τραπέζι που συνέδεσε φυσικά την κουζίνα με το Αιγαίο.

KYTHNOS BEER – Μπύρα Αμπάτη | Local Excellence

Για ένα τοπικό προϊόν με σαφή προέλευση, σύγχρονη ταυτότητα και τη δύναμη να μεταφέρει το όνομα της Κύθνου πέρα από το νησί.

Εργαστήριο Αγγειοπλαστικής Γεωργούλη | Artisan Excellence

Για τη γνώση, τη χειροποίητη δημιουργία και τη συνέχιση μιας τέχνης που συνδέεται βαθιά με την πολιτιστική φυσιογνωμία της Κύθνου.

Μελισσένια – Μελισσοκομικό Εργαστήριο | Sustainable Excellence

Για τη σύνδεση της παραγωγής με το φυσικό περιβάλλον, τον σεβασμό στον κύκλο της μέλισσας και την ανάδειξη του πρωτογενούς τομέα του νησιού.

Πέντε διαφορετικές εμπειρίες, πέντε ισότιμες πλευρές του ίδιου τόπου: φιλοξενία, γαστρονομία, τοπική παραγωγή, τέχνη και φύση.

Σε καθεμία αφήνουμε ένα αναμνηστικό Σήμα Αγάπης — ένα μικρό «ευχαριστώ» για όσα έμειναν πίσω όταν έκλεισαν οι κάμερες.

Πώς να γνωρίσεις την Κύθνο σε τρεις ημέρες

Πρώτη ημέρα: Λουτρά, θερμές πηγές, Μαρουλάς, Αγία Ειρήνη και απογευματινή βόλτα στη Χώρα.

Δεύτερη ημέρα : Χώρα και Αρχαιολογικό Μουσείο, Δρυοπίδα, Καταφύκι, Παναγία Κανάλα και μία από τις ανατολικές παραλίες.

Τρίτη ημέρα : Απόκρουση, Κολώνα και Βρυόκαστρο. Όποιος δεν επιθυμεί πεζοπορία μπορεί να εξερευνήσει τις δυτικές ακτές με σκάφος ή να κινηθεί νοτιότερα προς τα Φλαμπούρια και τον Άγιο Δημήτριο.

Για να γνωρίσει κανείς την Κύθνο χωρίς βιασύνη, τέσσερις ή πέντε ημέρες είναι ακόμη καλύτερη επιλογή.

Χρειάζεται αυτοκίνητο στην Κύθνο;

Το όχημα διευκολύνει σημαντικά την εξερεύνηση, ιδιαίτερα για τις παραλίες και τους αρχαιολογικούς χώρους έξω από τους βασικούς οικισμούς.

Δεν φτάνει όμως παντού.

Αρκετές διαδρομές περιλαμβάνουν χωματόδρομο ή περπάτημα, ενώ η κατάσταση του οδικού δικτύου μπορεί να μεταβάλλεται.

Πριν από την επίσκεψη σε έναν απομονωμένο όρμο είναι σωστό να ζητούνται τοπικές πληροφορίες.

Ποια είναι η καλύτερη εποχή για την Κύθνο;

• Ο Μάιος, ο Ιούνιος και ο Σεπτέμβριος προσφέρουν συνήθως πιο ήρεμες συνθήκες και μικρότερη κίνηση.
• Η άνοιξη και το φθινόπωρο είναι ιδανικά για τα μονοπάτια, το Βρυόκαστρο και το Κάστρο της Ωριάς.
• Τον Ιούλιο και τον Αύγουστο οι πεζοπορίες πρέπει να ξεκινούν πολύ νωρίς, καθώς η σκιά είναι περιορισμένη και οι θερμοκρασίες υψηλές.

Πού μείναμε στην Κύθνο;

Μείναμε στο Porto Klaras Hotel & Family Suites στα Λουτρά. Το επιλέξαμε ως βάση για την ήρεμη τοποθεσία, την πρόσβαση προς τα βόρεια σημεία του νησιού και τη θέα προς τον όρμο.

Στο αφιέρωμα τιμήθηκε με το Hospitality Excellence – Stay & Experience.

Πέντε συναντήσεις που έγιναν Σήματα Αγάπης

Το τελευταίο βράδυ επιστρέψαμε στα Λουτρά με σκόνη στα παπούτσια, αλάτι στο δέρμα, λίγο πηλό που επέμενε να βρίσκεται ακόμη στα χέρια μας και πολύ περισσότερες ιστορίες από όσες χωρούσε το αρχικό πρόγραμμα. Είχαμε γνωρίσει ανθρώπους που δεν αρκέστηκαν να μας ανοίξουν την πόρτα της επιχείρησής τους. Μας έβαλαν στην καθημερινότητά τους, μοιράστηκαν μαζί μας γνώσεις, γεύσεις, μυστικά και εκείνη την αυθεντική κυθνιακή φιλοξενία που δεν σκηνοθετείται.

Γι’ αυτό και τα Σήματα Αγάπης του «Αχ Ελλάδα σ’ αγαπώ» δεν λειτουργούν ως μία απρόσωπη κατάταξη. Είναι η δική μας έμπρακτη ευχαριστία προς τους επαγγελματίες που έγιναν μέρος του ταξιδιού και κατάφεραν να μας γνωρίσουν τον τόπο τους μέσα από όσα δημιουργούν καθημερινά.

Στην Κύθνο απονεμήθηκαν πέντε Σήματα Αγάπης:

• Hospitality Excellence στο Porto Klaras, για τη ζεστή υποδοχή, την προσεγμένη διαμονή και την αίσθηση ότι στα Λουτρά είχαμε πραγματικά τη δική μας βάση.
• Taste of Excellence στο OYSTER ΚΥΘΝΟΣ, για τις θαλασσινές γεύσεις, τη φροντίδα του τραπεζιού και ένα γεύμα που μας έκανε να ξεχάσουμε έστω για λίγο το πρόγραμμα των γυρισμάτων.
• Local Excellence στην KYTHNOS BEER – Μπύρα Αμπάτη, για ένα αυθεντικό τοπικό προϊόν που μεταφέρει τον χαρακτήρα και τη δημιουργική πλευρά της Κύθνου σε κάθε γουλιά.
• Artisan Excellence στο Εργαστήριο Αγγειοπλαστικής Γεωργούλη, για τη διατήρηση της κεραμικής τέχνης και για το μάθημα υπομονής που πήραμε μπροστά στον τροχό. Ο πηλός, όπως αποδείχθηκε, είχε σαφώς περισσότερη πειθαρχία από εμάς.
• Sustainable Excellence στο Μελισσένια – Μελισσοκομικό Εργαστήριο, για τη γνώση, τον σεβασμό στη φύση και την εμπειρία μιας κυψέλης που μας έμαθε ότι οι μέλισσες καταλαβαίνουν τον φόβο. Εμείς πάλι καταλάβαμε ότι είναι πολύ πιο εύκολο να λες «μη φοβάσαι» όταν δεν πετούν όλες γύρω από το δικό σου κεφάλι!

Ώρα επιστροφής

Το επόμενο πρωί, το λιμάνι μάς περίμενε για το τελευταίο πλάνο του ταξιδιού. Ανεβήκαμε στο πλοίο της Hellenic Seaways με τις αποσκευές λίγο πιο βαριές — όχι μόνο από τα προϊόντα και τα αναμνηστικά, αλλά από όλες εκείνες τις εικόνες που δεν χωρούν εύκολα σε μία βαλίτσα.

Καθώς το πλοίο απομακρυνόταν, κοιτάζαμε την Κύθνο να μικραίνει στον ορίζοντα και προσπαθούσαμε να αποφασίσουμε ποια στιγμή θα θυμόμαστε περισσότερο. Την Κολώνα; Το Καταφύκι; Τη μακαρονάδα; Τον αγγειοπλαστικό τροχό; Τις μέλισσες που μας πλησίασαν λίγο περισσότερο απ’ όσο θα θέλαμε;

Δεν καταφέραμε να διαλέξουμε. Και αυτό, τελικά, είναι ίσως το πιο ασφαλές σημάδι ότι ένα ταξίδι άξιζε πραγματικά.

Το μεγαλύτερο μυστικό της Κύθνου

Φεύγοντας, καταλάβαμε ότι το μεγαλύτερο μυστικό της Κύθνου δεν κρύβεται σε κάποια άγνωστη παραλία ούτε στο τέλος ενός δύσβατου χωματόδρομου. Βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο το νησί συνδέει το τοπίο με τους ανθρώπους του.

Είναι ο μελισσοκόμος που σου εξηγεί πώς λειτουργεί μία κυψέλη. Ο αγγειοπλάστης που βάζει τα χέρια σου στον πηλό και σε αφήνει να δοκιμάσεις. Ο παραγωγός που κλείνει τον χαρακτήρα του τόπου μέσα σε ένα μπουκάλι. Το τραπέζι που σε κάνει να καθυστερήσεις το επόμενο γύρισμα. Και η φιλοξενία που σε περιμένει στο τέλος μιας γεμάτης ημέρας.

Έτσι αποχαιρετήσαμε την Κύθνο: αφήνοντας πίσω πέντε Σήματα Αγάπης και παίρνοντας μαζί μας μία κοινή ανάμνηση. Ότι η Ελλάδα δεν είναι μόνο τα μέρη που φωτογραφίζουμε. Είναι κυρίως οι άνθρωποι που μας ανοίγουν την πόρτα, μας αφηγούνται την ιστορία τους και μας δίνουν έναν λόγο να επιστρέψουμε.

Και η Κύθνος μάς έδωσε πολλούς.