Νότια Κυνουρία Αφιέρωμα: Δέσε τα κορδόνια. Σήκωσε το βλέμμα

Νότια Κυνουρία Αφιέρωμα :  Πέντε ημέρες εξερεύνησης κυρίως με τα πόδια, από τον Τυρό και τα Πέρα Μέλανα στη Σαμπατική, στο Λεωνίδιο και στα Πούλιθρα. Μια ιστορία προετοιμασίας για το φεστιβάλ αναρρίχησης και τον αγώνα δρόμου, με αρχαία ίχνη, αρχοντικά, μοναστήρια, ανθρώπους και θάλασσα. Αχ Ελλάδα Σ’ αγαπώ με τον Μιχάλη Κοντιζά

Η αποστολή Αχ Ελλάδα Σαγαπώ, Νότια Κυνουρία Αξιοθέατα: να φτάσουμε στην εκκίνηση έχοντας κάτι να θυμόμαστε

Πέντε μέρες. Ένα μικρό σακίδιο. Παπούτσια που στην αρχή θα μοιάζουν υπερβολικά καθαρά. Και μια ιδέα που ακούγεται θαυμάσια όσο την περιγράφεις καθισμένος: να ζήσουμε τη Νότια Κυνουρία κυρίως με τα πόδια, αλλάζοντας τόπο διαμονής και προετοιμάζοντας το σώμα και τη διάθεσή μας για δύο μεγάλες αφορμές επιστροφής.

Ανοίγουμε τον χάρτη και τραβάμε με το δάχτυλο μια γραμμή από τον Τυρό προς τα Πούλιθρα. Τόσο εύκολα. Ύστερα κοιτάζουμε τις πλαγιές, τις στροφές, τα χωριά πάνω από τη θάλασσα. Το δάχτυλο έχει κάνει ήδη εξαιρετικό χρόνο. Τα πόδια θα καταθέσουν τη δική τους άποψη όταν φτάσουμε.

Το Φεστιβάλ Αναρρίχησης Λεωνιδίου έχει ανακοινωθεί για τις 30 Οκτωβρίου έως την 1η Νοεμβρίου 2026, με προσκεκλημένο τον Chris Sharma. Ο Τσακώνικος Δρόμος θα γίνει την Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026, με αγώνες δρόμου 16 και 5 χιλιομέτρων και παιδικές διαδρομές. Το πενθήμερό μας προηγείται: γνωρίζουμε το έδαφος, δοκιμάζουμε δραστηριότητες στο επίπεδό μας και κρατάμε δύο ημερομηνίες για να επιστρέψουμε.

Στον χάρτη γράφουμε πέντε ονόματα: Τυρός, Πέρα Μέλανα, Σαμπατική, Λεωνίδιο, Πούλιθρα. Η αποστολή αποκτά έναν ακόμη όρο: σε κάθε τόπο πρέπει να ανακαλύψουμε κάτι που θα μας κάνει να σταματήσουμε. Ένα ίχνος αρχαίας ζωής, μια ιστορία πίσω από έναν ψηλό τοίχο, μια εκκλησία που κράτησαν όρθια οι άνθρωποί της. Στην εκκίνηση θέλουμε να φτάσουμε έχοντας γνωρίσει όσα βρίσκονται γύρω της.

Για την ώρα, το σακίδιο είναι ελαφρύ και η αυτοπεποίθηση πλούσια. Ωραία αρχή. Ως τα Πούλιθρα θα αναζητούμε την απάντηση σε ένα ερώτημα: τι θα μας κάνει να θέλουμε να ξαναπάρουμε αυτόν τον δρόμο;

 

Νότια Κυνουρία Αφιέρωμα : Πέντε ημέρες, τέσσερις διαφορετικές νύχτες

Η πρώτη νύχτα θα μας βρει στο PARASKEVAS BOUTIQUE HOTEL στον Τυρό. Η δεύτερη στο Δηώ Escapes Signature Houses, στην περιοχή των Πέρα Μελάνων. Η τρίτη στο SAMBATIKI SUITES AND HOTEL στη Σαμπατική. Η τέταρτη στο POULITHRA BEACH APARTMENTS, για να ξυπνήσουμε την πέμπτη μέρα στα Πούλιθρα. Για διαμονή σε ιδιωτική βίλα στα Πούλιθρα, οι Δηώ Escapes Villas προσφέρουν μια ακόμη ξεχωριστή επιλογή. Ανάμεσα στον Τυρό και στα Πούλιθρα, το Λεωνίδιο κρατά την αναρρίχηση, τον κάμπο, την ιστορία και το τραπέζι μας.

Για τις αποσκευές και τις αναγκαίες οδικές συνδέσεις προβλέπουμε κοινή μεταφορά. Στους οικισμούς περπατάμε, στο μεγάλο μονοπάτι προχωράμε με τοπική καθοδήγηση και για την αναρρίχηση οργανώνουμε δραστηριότητα κατάλληλη για την εμπειρία μας. Πριν φύγουμε, συνεννοούμαστε για τις επισκέψεις σε ναούς, μουσεία, μονή και συνεταιρισμό. Έτσι οι λίγες μεταφορές υπηρετούν τις ώρες που θα ζήσουμε έξω.

Αυτό είναι το σενάριο της επόμενης αποστολής μας: μια πρόσκληση να ζήσουμε τον τόπο, στηριγμένη σε πραγματικές διαδρομές και ιστορίες. Κρατάμε χρόνο για καφέ, φαγητό, κουβέντα και για εκείνο το σημείο όπου κάποιος θα πει «στάσου λίγο». Μπορεί να είναι η σημαντικότερη φράση ολόκληρου του ταξιδιού.

Πρώτη ημέρα. Τυρός: η θάλασσα μάς βάζει στον ρυθμό

Ξεκινάμε από τον Τυρό, στο βόρειο άκρο της δικής μας διαδρομής. Η παραλιακή ζωή και ο παλιότερος οικισμός ψηλότερα ανοίγουν δύο διαφορετικές όψεις του ίδιου τόπου: μπροστά το Μυρτώο, πίσω οι πλαγιές και τα σπίτια που ζητούν να τα πλησιάσεις.

Ξεκινάμε με βόλτα στον παραλιακό οικισμό. Το βλέμμα ακολουθεί τις βάρκες και ύστερα γυρίζει προς τα σπίτια ψηλότερα. Η θάλασσα είναι η πρώτη μας πρόσκληση. Θα χρειαστεί όμως να ακούσουμε και την ιστορία όσων έφευγαν από εδώ, περιμένοντας να επιστρέψουν.

PARASKEVAS BOUTIQUE HOTEL : η πρώτη βάση, εκεί που μπορούμε να ξεκινήσουμε περπατώντας

Στο PARASKEVAS BOUTIQUE HOTEL, που εντάσσουμε στο ταξίδι μας μαζί με τον Δημήτρη Γιαννίση, αφήνουμε τις αποσκευές και οργανώνουμε την πρώτη έξοδο. Η επιχείρηση βρίσκεται στην παραλία Τυρού και αναφέρει οικογενειακή λειτουργία από το 1974, δωμάτια με ιδιωτικά μπαλκόνια και βεράντα για πρωινό ή καφέ. Ταβέρνες, καφέ και καταστήματα βρίσκονται σε απόσταση περπατήματος.

Αυτή η θέση μάς επιτρέπει να βγούμε με τα πόδια και να επιστρέψουμε για ξεκούραση χωρίς νέα οργάνωση. Στον Δημήτρη θέλουμε να απευθύνουμε την πρώτη ερώτηση της αποστολής: ποια μικρή λεπτομέρεια του Τυρού προσπερνά συνήθως ο επισκέπτης; Η βόλτα μας έχει ήδη δύο συγκεκριμένους προορισμούς, την Αγία Μαρίνα και τη Μεταμόρφωση του Σωτήρος. Αν προκύψει και μια δική του πρόταση, θα αφήσουμε χώρο.

Ένα ξενοδοχείο αποκτά άλλο ρόλο όταν αλλάζεις βάση καθημερινά. Το πρώτο δωμάτιο είναι η αρχή της ιστορίας. Εκεί ανοίγεις τη βαλίτσα, ανακαλύπτεις ότι πήρες περισσότερα ρούχα από όσα χρειάζεσαι και συνειδητοποιείς ότι το σακίδιο δεν ενδιαφέρεται καθόλου για τις ενδυματολογικές σου φιλοδοξίες. (ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ PARASKEVAS BOUTIQUE HOTEL)

Αγία Μαρίνα: η πίστη συναντά τη γλώσσα της Τσακωνιάς

Στην Αγία Μαρίνα, στην πλατεία του Τυρού, η πίστη συναντά τη γλώσσα της Τσακωνιάς. Την Κυριακή του Πάσχα το Ευαγγέλιο διαβάζεται στην Τσακώνικη. Στο δικό μας φθινοπωρινό ταξίδι μαθαίνουμε το έθιμο και κρατάμε την εικόνα του: μια τοπική γλώσσα που συνεχίζει να ακούγεται και στην προσευχή. Η ίδια πασχαλινή παράδοση φωτίζει τη θάλασσα με κεριά στη μνήμη των χαμένων Τσακώνων ναυτικών και ψαράδων.

Ξαφνικά, ο κόλπος που θέλαμε να φωτογραφίσουμε αποκτά ονόματα που δεν γνωρίζουμε. Σκεφτόμαστε έναν άνθρωπο στη στεριά να περιμένει το καΐκι, μια οικογένεια να μετρά τις ώρες, μια προσευχή για την επιστροφή. Θα ξανακοιτάξουμε αλλιώς τις βάρκες. Αυτή είναι η πρώτη αλλαγή στο ταξίδι μας: η ομορφιά αρχίζει να συνδέεται με τη ζωή.

Μεταμόρφωση και Κάστρο: η ανακάλυψη κρύβεται κάτω από τα πόδια μας

Συνεχίζουμε προς τη Μεταμόρφωση του Σωτήρος στο λιμάνι. Ακριβώς κάτω από τον λόφο Κάστρο, στην αυλή της εκκλησίας, βρέθηκαν τη δεκαετία του 1970 υπολείμματα κτίσματος, πιθανώς ρωμαϊκών χρόνων. Ψηλότερα σώζονται ίχνη αρχαίου οχυρωμένου οικισμού, τμήματα τειχών και πύργοι. Η σημερινή εκκλησία και η αρχαία παρουσία βρίσκονται στο ίδιο μικρό κομμάτι του χάρτη. Για την πρόσβαση στον λόφο ακολουθούμε την τοπική ενημέρωση· τα παλιότερα ευρήματα της αυλής τα γνωρίζουμε ως ιστορία του χώρου.

Αυτό το σημείο μάς δίνει μια πραγματική ανατροπή. Φτάσαμε με πρόγραμμα παραλίας και ανακαλύπτουμε ότι πατάμε δίπλα σε αιώνες ζωής. Στεκόμαστε για λίγο στον ναό. Η Μεταμόρφωση του Χριστού μάς καλεί να σηκώσουμε το βλέμμα και να δούμε πέρα από την πρώτη εντύπωση. Στο δικό μας ταξίδι αυτό γίνεται μια απλή προσευχή: να έχουμε δύναμη, καθαρή σκέψη και προσοχή για όσα θα συναντήσουμε.

Η πρώτη μικρή προπόνηση δίπλα στη θάλασσα

Αργότερα χωρά ένα σύντομο, ήπιο τρέξιμο σε κατάλληλο σημείο του παραλιακού οικισμού. Τα κορδόνια επιτέλους αποκτούν χρησιμότητα. Ο χρόνος του ρολογιού μπορεί να περιμένει· σήμερα δοκιμάζουμε την ανάσα μας και γνωρίζουμε το έδαφος.

Τηγάνι: η πρώτη συνάντηση με το νερό

Στο Τηγάνι, κοντά στον Τυρό, το λευκό βότσαλο και οι πλαγιές με πεύκα και ελιές δίνουν άλλη όψη στην ακτή. Θα το πλησιάσουμε με τρόπο που θα επιβεβαιώσουμε τοπικά. Αν ο καιρός, η θάλασσα και η εμπειρία μας το επιτρέπουν, κρατάμε θέση και για μια φθινοπωρινή βουτιά.

Υπάρχει εκείνη η μικρή στιγμή πριν μπεις στο νερό που όλες οι μεγάλες δηλώσεις γενναιότητας επανεξετάζονται. Μια παρέα μπορεί να βγάλει ολόκληρο συνέδριο για τη θερμοκρασία, ακουμπώντας μόνο το μεγάλο δάχτυλο του ποδιού. Το Μυρτώο θα αποφασίσει πόσο πειστικές είναι οι ομιλίες.

Το βράδυ επιστρέφουμε στο PARASKEVAS BOUTIQUE HOTEL. Στον χάρτη, κάτω από τον Τυρό, γράφουμε δύο λέξεις: επιστροφή και μνήμη. Αύριο θα ανέβουμε προς τα Μέλανα, έχοντας ήδη καταλάβει ότι ακόμη και μια μικρή παραλιακή βόλτα μπορεί να ανοίξει πολύ μεγαλύτερη ιστορία.

Δεύτερη ημέρα. Πέρα Μέλανα: μια αρχαία αφιέρωση, μια ζωντανή γλώσσα και η Παναγία του χωριού

Η πορεία συνεχίζεται νοτιότερα. Πριν από την περιήγηση στα Πέρα Μέλανα οργανώνουμε μια ξεχωριστή εξόρμηση προς τον Προφήτη Ηλία και το ιερό του Απόλλωνα Τυρίτα, με μεταφορά και προσέγγιση σύμφωνα με την τοπική ενημέρωση. Πρόκειται για ύψωμα βόρεια του χωριού. Του δίνουμε δικό του χρόνο, ώστε η στάση να έχει αρχή, ανακάλυψη και λόγο να τη θυμόμαστε.

Στον Προφήτη Ηλία: πέτρες που κράτησαν περισσότερες από μία εποχές

Η αρχιτεκτονική καταγραφή του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου τοποθετεί το εκκλησάκι τέσσερα χιλιόμετρα βόρεια των Πέρα Μελάνων και χρονολογεί την κατασκευή του στο 1911. Στη βάση του χρησιμοποιήθηκαν λίθινα στοιχεία του αρχαίου ιερού. Το μικρό κτίριο έχει λίθινο θόλο και ξυλόγλυπτο τέμπλο. Η αρχαία και η νεότερη ιστορία συναντιούνται εδώ στην ίδια την κατασκευή.

Το ιερό του Απόλλωνα Τυρίτα και οι μικρές αφιερώσεις

Στο ιερό του Απόλλωνα οι ανασκαφές αποκάλυψαν βωμό και αναλημματικό τοίχο του 4ου αιώνα π.Χ., ενώ χάλκινα αναθήματα φέρουν το όνομα του θεού. Οι μικρές αφιερώσεις δίνουν κάτι προσωπικό στον αρχαιολογικό τόπο. Πίσω από κάθε αντικείμενο υπήρξε ένας άνθρωπος που το προσέφερε.

Μένουμε λίγο περισσότερο, κοιτάζοντας τις πέτρες και το τοπίο. Σκεφτόμαστε πόσες γενιές ανέβηκαν σε αυτό το ύψωμα, με διαφορετικές αγωνίες και ελπίδες. Η χριστιανική στάση στον Προφήτη Ηλία φέρνει στη δική μας ημέρα το αίτημα για δύναμη και διάκριση. Αύριο θα ακολουθήσουμε ένα παλιό μονοπάτι. Σήμερα μαθαίνουμε να προσέχουμε την ιστορία του εδάφους.

Στα στενά των Πέρα Μελάνων: η λέξη που μας κάνει ξανά μαθητές

Στο χωριό το περπάτημα ακολουθεί τα πέτρινα σπίτια και τις αυλές. Οι στροφές ανοίγουν τη θέα προς το Μυρτώο και ύστερα μας ξαναφέρνουν κοντά στους τοίχους. Σταματάμε για καφέ και κρατάμε χρόνο για τη γνωριμία με την Τσακώνικη, που έχει ρίζες στην αρχαία δωρική και ζωντανή παρουσία στον οικισμό.

Θέλουμε να ζητήσουμε από όποιον έχει διάθεση να μοιραστεί κάτι μαζί μας μια λέξη, μια έκφραση, τον τρόπο που προφέρεται. Κάπου εκεί μπορεί να ανατραπεί μια βεβαιότητα: ταξιδεύουμε στην Ελλάδα και χρειαζόμαστε μετάφραση. Η πρώτη προσπάθεια στην προφορά ίσως αποδειχθεί πιο δύσκολη από την πρωινή ανηφόρα. Τουλάχιστον εδώ μπορούμε να ξαναδοκιμάσουμε καθισμένοι.

Παναγία Μελάνων: η πίστη έχει και χέρια που φροντίζουν

Στην περιήγηση χωρά η Παναγία των Μελάνων. Υπάρχει μια πρόσφατη, πραγματική ιστορία που αξίζει να γνωρίζουμε πριν φτάσουμε: στις 5 Απριλίου 2026 το Εκκλησιαστικό και Κοινοτικό Συμβούλιο ευχαρίστησε δημόσια τις γυναίκες του χωριού που καθάρισαν και φρόντισαν εθελοντικά την εκκλησία για το Πάσχα. Η ανακοίνωση μίλησε για συνεργασία και αλληλεγγύη.

Αυτή η μικρή πράξη δίνει περιεχόμενο στη στάση μας. Ένας τόπος λατρείας συνεχίζει να υπάρχει επειδή κάποιοι διαθέτουν χρόνο, κόπο και αγάπη. Μπροστά στην Παναγία μπορούμε να ζητήσουμε δύναμη για όσα μας δυσκολεύουν και να σκεφτούμε ποιον θα βοηθήσουμε εμείς όταν επιστρέψουμε. Η προσευχή μάς φέρνει πιο κοντά και στους ανθρώπους.

Φεύγουμε από το χωριό έχοντας κάτι πολύ συγκεκριμένο να θυμόμαστε: λίθους ενός αρχαίου ιερού στη βάση ενός ναού, μια λέξη που δυσκολευτήκαμε να πούμε και γυναίκες που φρόντισαν την εκκλησία τους. Η ημέρα απέκτησε πρόσωπα και πράξεις. Τώρα η ξεκούραση στον ελαιώνα θα έχει άλλη γεύση.

Δηώ Escapes Signature Houses: το βράδυ πριν από το μεγάλο μονοπάτι

Η δεύτερη νύχτα μας βρίσκει στο Δηώ Escapes Signature Houses της Μαρίας Κόικου, στην περιοχή των Πέρα Μελάνων. Οι πέντε ανεξάρτητες τουριστικές κατοικίες μέσα σε ελαιώνα διαθέτουν κουζίνες, ιδιωτικούς κήπους και βεράντες, με κοινόχρηστη πισίνα και έμφαση στην ιδιωτικότητα. Η θάλασσα βρίσκεται περίπου 500 μέτρα μακριά, χωρίς άμεση πρόσβαση με τα πόδια. Την επόμενη μέρα θα οργανώσουμε ξεχωριστά την πρόσβαση στην αφετηρία του μονοπατιού.

Αυτή η στάση βάζει στο ταξίδι μια διαφορετική μορφή φιλοξενίας. Μετά την περιήγηση στο χωριό, η επιστροφή σε αυτόνομη κατοικία μας δίνει χώρο να απλώσουμε τον χάρτη, να ετοιμάσουμε τα πράγματα της επόμενης ημέρας και να αφήσουμε τη συζήτηση να κρατήσει όσο θέλει. Η Μαρία είναι το πρόσωπο με το οποίο θέλουμε να συνδέσουμε αυτή τη γνωριμία: τον ελαιώνα, τα σπίτια και τη ζωή ανάμεσα στην πλαγιά και στην ακτή.

Το βράδυ αποκτά αποστολή. Θα έχουμε συνεννοηθεί για την αυριανή πορεία με τον συνοδό, κρατάμε νερό και όσα θα χρειαστούμε μαζί μας, αφήνουμε τα περιττά στις αποσκευές. Από το μικρό σακίδιο βγαίνει επιτέλους εκείνο το αντικείμενο που κουβαλάς επειδή κάποτε μπορεί να χρειαστεί. Μέχρι τώρα χρειάστηκε κυρίως να το κουβαλάς.

Αν κοιμηθούμε εγκαίρως, αύριο θα ευχαριστούμε τον χθεσινό μας εαυτό. Αν συνεχίσουμε την κουβέντα ως αργά, θα τον αναζητούμε για εξηγήσεις στην πρώτη ανηφόρα. Η προετοιμασία αρχίζει να γίνεται προσωπική υπόθεση.

Στον χάρτη, δίπλα στα Πέρα Μέλανα, γράφουμε τη λέξη φροντίδα. Τη βρήκαμε στη φιλοξενία, στην κοινότητα, στην προετοιμασία των πραγμάτων μας. Αύριο θα χρειαστεί και μέσα στην παρέα, όταν το μονοπάτι ζητήσει να προχωρήσουμε με κοινό ρυθμό. (ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΔΗΩ ESCAPES SIGNATURE HOUSES)

Επίσημη σελίδα Δηώ Escapes Signature Houses · Διαθεσιμότητα και κρατήσεις · Τοποθεσία στον χάρτη

Τρίτη ημέρα. Πέρα Μέλανα προς Λεωνίδιο: ο δρόμος που προϋπήρχε του προγράμματός μας

Στο παλιό καλντερίμι: στέρνες, αλώνια και ιστορίες καθημερινής ζωής

Σήμερα έχουμε τον πρώτο μεγάλο στόχο. Από το Δηώ Escapes Signature Houses μεταφερόμαστε στην αφετηρία στα Πέρα Μέλανα και ξεκινάμε την πεζή διαδρομή προς το Λεωνίδιο. Η δημοτική τουριστική πύλη την καταγράφει στα 8,7 χιλιόμετρα, μέτριας δυσκολίας. Πρόκειται για τη βασική πεζοπορία του πενθημέρου, για την οποία θα ενημερωθούμε για τις τρέχουσες συνθήκες και θα επιλέξουμε τον κατάλληλο συνοδό.

Το παλιό καλντερίμι αποτελεί τμήμα του Parnon Trail. Στην περιγραφή της οργανωμένης πορείας του Μελιτζάzz 2026 εμφανίζονται λιθόστρωτα περάσματα, παλιές στέρνες, αλώνια και μικρά εκκλησάκια, ανάμεσά τους ο Άγιος Γεώργιος στις Λίμνες. Η διαδρομή ανήκει στο παλαιό δίκτυο επικοινωνίας των χωριών.

Σταματάμε μπροστά σε μια παλιά στέρνα και αφήνουμε λίγο χώρο στην ερώτηση που γεννά. Πώς μαζευόταν το νερό; Ποιος το χρειαζόταν; Δίπλα σε ένα αλώνι η σκέψη πηγαίνει στην παραγωγή και στα χέρια που τη δούλευαν. Αυτές οι κατασκευές μάς βοηθούν να διαβάσουμε τον δρόμο: άνθρωποι τον χρησιμοποιούσαν για ανάγκες της καθημερινής ζωής πολύ πριν γίνει η δική μας πεζοπορία.

Στη στάση βγαίνουν νερό και κάτι μικρό για φαγητό. Η κουβέντα ξαναρχίζει. Ο συνοδός μπορεί να μας εξηγήσει τι γνωρίζουμε για τα σημεία του μονοπατιού, και εμείς έχουμε χρόνο να ακούσουμε. Μια φωτογραφία του παλιού λιθόστρωτου αποκτά μεγαλύτερη αξία όταν καταλαβαίνεις γιατί υπήρξε.

Άγιος Γεώργιος στις Λίμνες: η στάση που δίνει άλλο νόημα στη δύναμη

Στον Άγιο Γεώργιο στις Λίμνες κρατάμε μια ουσιαστική παύση. Το μικρό εκκλησάκι βρίσκεται μέσα στην ιστορία της πορείας μας και γίνεται τόπος για να ξεκουραστεί το σώμα, να συγκεντρωθεί η παρέα και να ησυχάσει η σκέψη. Για όποιον το επιθυμεί, η στάση έχει και προσωπική προσευχή.

Ζητάμε από τον Θεό δύναμη και σύνεση για όσα έχουμε μπροστά μας. Ίσως εκεί θυμηθούμε έναν δικό μας άνθρωπο που περνά δυσκολία, μια υπόθεση που αφήσαμε μισή, μια συγγνώμη που καθυστερεί. Το ταξίδι δίνει χώρο σε σκέψεις που στην καθημερινότητα σπρώχνουμε για αργότερα.

Η πρώτη ανατροπή της μεγάλης πορείας είναι αυτή: ξεκινήσαμε για να δοκιμάσουμε την αντοχή μας και βρίσκουμε έναν λόγο να προσέξουμε περισσότερο ο ένας τον άλλον. Αν κάποιος κουραστεί, προσαρμόζουμε τον ρυθμό. Αν μια θέα μάς κρατήσει, στεκόμαστε μαζί. Η διαδρομή αποκτά κοινή μνήμη.

Ύστερα συνεχίζουμε. Ο βηματισμός μπορεί να είναι πιο ήρεμος, αλλά το ενδιαφέρον έχει δυναμώσει. Αν οι συνθήκες αλλάξουν, προσαρμόζουμε την πορεία με τον συνοδό. Μια βρεγμένη πέτρα έχει περισσότερη επιρροή από τον ενθουσιασμό με τον οποίο φτιάξαμε το πρόγραμμα· καλό είναι να της αναγνωρίσουμε εγκαίρως αυτή την αρμοδιότητα.

Στην προσέγγιση προς το Λεωνίδιο, ο κόκκινος βράχος συγκεντρώνει το βλέμμα. Η αυριανή μας δραστηριότητα βρίσκεται πια μπροστά. Από μακριά μπορείς εύκολα να δηλώσεις ότι θα ήθελες να σκαρφαλώσεις. Πλησιάζοντας, αρχίζεις να ενδιαφέρεσαι περισσότερο για το βιογραφικό του εκπαιδευτή.

Φάμπρικα: πριν από τη γραμμή εκκίνησης, μια ιστορία που άλλαξε πολλές δουλειές

Στο Λεωνίδιο προηγούνται φαγητό και ανάπαυση. Η επόμενη έξοδος είναι μικρός πολιτιστικός περίπατος, με την επίσκεψη στη Φάμπρικα συντονισμένη με το ωράριό της. Το κτίριο θεμελιώθηκε το 1855 και ολοκληρώθηκε το 1859 ως σχολείο. Αργότερα συνδέθηκε με ηλεκτροπαραγωγή, αλευρόμυλο και ελαιοτριβείο. Το 1925 έφερε ηλεκτρικό ρεύμα στο Λεωνίδιο και το 2014 άρχισε τη νέα λειτουργία του ως χώρος πολιτισμού.

Η έκθεσή του συνδέει την αγροτική παραγωγή με το θαλάσσιο εμπόριο και τη ζωή της Τσακωνιάς. Αυτή είναι η πρώτη απάντηση σε κάτι που συναντάμε από την άφιξη: πώς χωρούν τόσο κοντά οι πλαγιές, ο κάμπος και τα λιμάνια; Η απάντηση έχει δουλειά, προϊόντα και μετακινήσεις.

Και αυτό το κτίριο θα ξανασυναντήσουμε στον Τσακώνικο Δρόμο, ως αφετηρία και τερματισμό. Τον Νοέμβριο μπορεί να έχουμε το βλέμμα στον αριθμό συμμετοχής και στο ρολόι. Σήμερα έχουμε χρόνο να δούμε από τι αποτελείται ο τόπος γύρω από τη γραμμή εκκίνησης.

Αγία Κυριακή: μια επιγραφή μάς γυρίζει τρεις αιώνες πίσω

Ο σύντομος περίπατος στα στενά μάς οδηγεί στην Αγία Κυριακή. Σε καταγεγραμμένη μαρτυρία στο αρχείο Istorima, ο εφημέριος π. Γεώργιος εξηγεί ότι η εξωτερική επιγραφή μιλά για επισκευή το 1714. Αναφέρεται επίσης στο παλιό επισκοπείο δίπλα στον ναό και στο καμπαναριό του 1867, έργο Τηνιακών. Λίγες λεπτομέρειες αρκούν για να ανοίξει μπροστά μας μια ολόκληρη ιστορική γειτονιά.

Η λέξη επισκευή τραβά την προσοχή. Κάποιοι βρήκαν τον ναό να χρειάζεται φροντίδα και εργάστηκαν για να συνεχίσει να υπάρχει. Θυμόμαστε τις γυναίκες στα Μέλανα. Οι αιώνες αλλάζουν, η ανάγκη να διατηρηθεί ένας κοινός τόπος παραμένει.

Στην ίδια καταγεγραμμένη μαρτυρία, ο ιερέας συνδέει τη λατρεία με τη δύναμη και την πίστη που χρειάζεται ο άνθρωπος για να αντιμετωπίσει τις δυσκολίες του. Η σκέψη μάς ακολουθεί έξω από τον ναό. Αύριο θα δοκιμάσουμε κάτι που ίσως μας φοβίσει. Θέλουμε να έχουμε μαζί μας υπομονή, εμπιστοσύνη και την ετοιμότητα να ζητήσουμε βοήθεια.

Ευαγγελισμός: ένας λαγός, ένας κυνηγός και το όνομα μιας γυναίκας

Στον μητροπολιτικό ναό του Ευαγγελισμού η επόμενη ανακάλυψη θέλει προσεκτικό βλέμμα. Η μελέτη του π. Γεωργίου Πετρή καταγράφει στο ξυλόγλυπτο τέμπλο βιβλικές σκηνές, ανάμεσά τους τη Γέννηση του Χριστού, και μια απρόσμενη παράσταση: κυνηγό με φουστανέλα, σκύλο και λαγό. Στον Σταυρό υπάρχει αφιερωματική επιγραφή του 1834 με το όνομα της Μαρίας, συζύγου του Κώνστα Οικονόμου.

Η καθημερινή ζωή έχει βρει θέση μέσα σε ένα έργο εκκλησιαστικής τέχνης. Και ένα όνομα σώζεται σχεδόν δύο αιώνες αργότερα μέσα σε μια προσφορά πίστης. Στεκόμαστε όσο χρειάζεται για να προσέξουμε αυτές τις λεπτομέρειες. Η μνήμη μπορεί να κρύβεται σε μια μικρή επιγραφή, ακριβώς εκεί όπου ένα βιαστικό βλέμμα θα έβλεπε μόνο τον διάκοσμο.

Η μέρα που άρχισε με χιλιόμετρα τελειώνει με μια γυναίκα του 1834 που γνωρίζουμε μόνο από το όνομά της. Αυτό θα πάρουμε μαζί μας προς τη Σαμπατική. Το μονοπάτι μάς έφερε στο Λεωνίδιο· μια σύντομη μεταφορά μάς επιστρέφει λίγο βορειότερα, για τη νύχτα στο μικρό λιμάνι.

Σαμπατική: η Παναγία και το μικρό λιμάνι

Στη Σαμπατική περπατάμε στο μικρό λιμάνι, ανάμεσα στις ψαρόβαρκες, και φτάνουμε στην Παναγία. Η δημοτική παρουσίαση καταγράφει παλιές εικόνες στον ναό και, ανατολικά του, ερείπια κτισμάτων που ερμηνεύει ως παλιούς βοηθητικούς χώρους και κελιά. Είναι ίχνη που γεννούν ερωτήσεις για τη ζωή αυτού του μικρού παραθαλάσσιου τόπου.

Μπροστά στη θάλασσα η στάση αποκτά χαρακτήρα ευχαριστίας. Για την πορεία που ολοκληρώσαμε, για τους ανθρώπους που μας συνόδευσαν, για τη δυνατότητα να βρεθούμε εδώ. Κοντά στις βάρκες θυμόμαστε και τη μνήμη των ναυτικών του Τυρού. Η ίδια θάλασσα συνδέει τις ημέρες μας και διαφορετικές ανθρώπινες ιστορίες.

Πάνω από την ακτή βρίσκεται η Πραγματευτή, χωριό ναυτικών και πραματευτάδων. Η Αγία Τριάδα στο κέντρο και ο Άγιος Ιωάννης του 18ου αιώνα στο κοιμητήριο αποτελούν επιπλέον πολιτιστικούς προορισμούς για όποιον παρατείνει τη διαμονή του εδώ. Σήμερα μένουμε στη Σαμπατική και της δίνουμε το υπόλοιπο απόγευμα.

SAMBATIKI SUITES AND HOTEL: η ανάπαυση πάνω από το λιμάνι

Η τρίτη διανυκτέρευση γίνεται στο SAMBATIKI SUITES AND HOTEL, το Sampatiki Suites & Spa, που συνδέουμε στο αφιέρωμα με την Κατερίνα Σουμάκη. Το ξενοδοχείο βρίσκεται πάνω από το λιμάνι και διαθέτει σουίτες με θέα στη θάλασσα, κουζίνες και μπαλκόνια. Στην εταιρική παρουσίαση αναφέρονται επίσης πισίνα και spa με σάουνα και jacuzzi.

Υπάρχει και μια λεπτομέρεια ιδιαίτερα χρήσιμη για την αποστολή μας: δυνατότητα για νωρίτερο πρωινό ή πρωινό σε πακέτο, κατόπιν συνεννόησης, όταν η έξοδος για αναρρίχηση ή εξερεύνηση ξεκινά νωρίς. Το κατάλυμα αναφέρει και υπηρεσία μεταφοράς που οργανώνεται μέσω της reception, με κόστος ανάλογα με την αφετηρία.

Έτσι η διαμονή μπαίνει μέσα στην πλοκή με πρακτικό τρόπο. Η σημερινή κούραση χρειάζεται ξεκούραση. Η αυριανή εκκίνηση χρειάζεται οργάνωση. Με την Κατερίνα θέλουμε να γνωρίσουμε αυτή την πλευρά της Σαμπατικής: πώς μπορεί μια βάση πάνω από το λιμάνι να σε βοηθήσει να ζήσεις την ακτή και να ξεκινήσεις έτοιμος για τον βράχο.

Το βράδυ η θάλασσα βρίσκεται μπροστά μας και τα παπούτσια ξεκουράζονται. Στον χάρτη γράφουμε τη λέξη ευχαριστώ. Χωρά για τη διαδρομή, για τη φιλοξενία, για τη βοήθεια που πήραμε. Αύριο ο κόκκινος βράχος θα μας ζητήσει να εμπιστευτούμε πιο άμεσα έναν άλλον άνθρωπο. (ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ SAMBATIKI SUITES AND HOTEL)

Νότια Κυνουρία Αφιέρωμα | Αχ Ελλάδα Σαγαπώ – Τέταρτη ημέρα.

Λεωνίδιο: εμπιστοσύνη στον βράχο, ζωή στον κάμπο, δύναμη στη Σίντζα

Ξεκινάμε νωρίς από τη Σαμπατική. Η οργανωμένη αναρρίχηση ανοίγει τη μέρα, ακολουθούν μια σύντομη στάση στον Πύργο Τσικαλιώτη, η συνεννοημένη γνωριμία με τον συνεταιρισμό και το τραπέζι στο Kalye. Η επίσκεψη στη Σίντζα έχει δική της συμφωνημένη ώρα, με αρκετό φως για την προσέγγιση. Οργανώνουμε τη διάρκεια των προηγούμενων στάσεων γύρω από αυτήν, ώστε να φτάσουμε στη μονή έχοντας χρόνο να μείνουμε.

Ο πρώτος βράχος: εκεί που η σιγουριά δοκιμάζεται

Η προετοιμασία για το φεστιβάλ αρχίζει με το επίπεδο που έχουμε σήμερα. Ένας εκπαιδευτής θα επιλέξει την κατάλληλη διαδρομή και θα αναλάβει την καθοδήγηση και τον εξοπλισμό της οργανωμένης δραστηριότητας. Η πρώτη δοκιμή έχει αρκετή ένταση χωρίς να χρειαστεί να προσποιηθούμε ότι είμαστε έτοιμοι για τα δυσκολότερα πεδία.

Στην αναρριχητική εικόνα του Λεωνιδίου το Mars ξεχωρίζει με κόκκινους σχηματισμούς, κοιλότητες και σταλακτιτικές μορφές. Οι διαδρομές του έχουν ονόματα όπως Jumanji και Lost in space. Το γνωρίζουμε ως μέρος της ιδιαίτερης γεωλογικής και αθλητικής εικόνας του τόπου. Τη δική μας προσπάθεια την κάνουμε εκεί όπου ταιριάζει η εμπειρία μας.

Το κρίσιμο σημείο μπορεί να βρίσκεται πολύ χαμηλότερα από όσο φανταζόμασταν. Ένα χέρι ψάχνει θέση, ένα πόδι διστάζει και η παλιά μας σιγουριά ξαφνικά έχει δουλειά αλλού. Εκεί χρειάζεται να ακούσουμε. Να σταθούμε για λίγο. Να δοκιμάσουμε την κίνηση με τον τρόπο που μας δείχνει ο εκπαιδευτής.

Κι όταν η προσπάθεια προχωρήσει, η χαρά θα έχει μια απρόσμενη παρέα: την επίγνωση ότι κάποιος άλλος κρατά την ασφάλισή μας. Στο πρώτο μας σχέδιο φανταζόμασταν μια προσωπική κατάκτηση. Πάνω στον βράχο καταλαβαίνουμε πόση εμπιστοσύνη χρειάζεται για να γίνει.

Όταν επιστρέψουμε στο έδαφος, θα έχουμε κάτι συγκεκριμένο να μεταφέρουμε στη συζήτηση του φεστιβάλ: τη στιγμή που χρειάστηκε να ακούσουμε και να εμπιστευτούμε. Η πρώτη μας μικρή πρόοδος θα έχει και τη δουλειά του ανθρώπου που μας καθοδήγησε.

Πύργος Τσικαλιώτη: το αρχοντικό που ήξερε να αμύνεται

Στον Πύργο Τσικαλιώτη, χτισμένο το 1808, η αρχιτεκτονική αλλάζει την ιστορία που περιμέναμε να ακούσουμε. Ο ψηλός αυλότοιχος και οι πολεμίστρες δίνουν αμυντικό χαρακτήρα στο σπίτι. Η δημοτική καταγραφή περιγράφει και εσωτερική κρύπτη, στέρνα και φούρνο. Η εσωτερική γνωριμία θα ακολουθήσει τη δυνατότητα πρόσβασης την ημέρα της επίσκεψης.

Παρατηρούμε τα ανοίγματα και αρχίζουμε να καταλαβαίνουμε γιατί ένα εύπορο σπίτι χρειαζόταν προστασία και αυτάρκεια. Ο Κωνσταντίνος Τσικαλιώτης ήταν μέλος της Φιλικής Εταιρείας και στήριξε την Επανάσταση με χρήματα και εφόδια. Η εξωτερική ομορφιά του κτιρίου αποκτά ιστορικό βάρος. Κάποιος ζούσε εδώ και συμμετείχε σε γεγονότα που ξεπερνούσαν την αυλή του.

1826: οι άνθρωποι που έφεραν τη μνήμη του Πραστού στο Λεωνίδιο

Το 1826 ο Πραστός πυρπολήθηκε από τον Ιμπραήμ και κάτοικοί του αναζήτησαν καταφύγιο στο Λεωνίδιο και στον κάμπο. Ο ιστορικός αυτός πυρήνας της Τσακωνιάς βρίσκεται σήμερα στη Βόρεια Κυνουρία. Η ιστορία του φτάνει στη δική μας πεζή περιήγηση μέσα από τους ανθρώπους που μετακινήθηκαν και συνέχισαν εδώ τη ζωή τους.

Η κουβέντα χαμηλώνει. Εμείς διαλέξαμε να ταξιδέψουμε με λίγα πράγματα και να αλλάζουμε δωμάτιο κάθε βράδυ. Εκείνοι χρειάστηκε να φύγουν από έναν τόπο που καταστράφηκε. Η απόσταση στον χάρτη μπορεί να μοιάζει ίδια. Ο λόγος που ξεκινάς της δίνει άλλο βάρος.

Το 2026 συμπληρώνονται διακόσια χρόνια από εκείνη την καταστροφή. Η μνήμη του Πραστού συνδέεται με την ανάπτυξη του Λεωνιδίου, τη γλώσσα και τους δεσμούς των ανθρώπων του. Η χθεσινή επίσκεψη στις εκκλησίες και η σημερινή στα αρχοντικά μάς βοηθούν να δούμε τον οικισμό ως τόπο ζωής που συνέχισε μέσα από μεγάλες αλλαγές.

Αγροτικός Συνεταιρισμός Λεωνιδίου «Ο Άγιος Λεωνίδας»: η περιπέτεια κατεβαίνει στον κάμπο

Στο σχέδιο του ταξιδιού μπαίνει μια γνωριμία με τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Λεωνιδίου «Ο Άγιος Λεωνίδας» και τον πρόεδρό του, Ηλία Κουτσέλα. Ο συνεταιρισμός ιδρύθηκε το 1954 και δραστηριοποιείται στη συγκέντρωση, τυποποίηση και εμπορία της Τσακώνικης Μελιτζάνας ΠΟΠ, εσπεριδοειδών και κηπευτικών, καθώς και στην υποστήριξη των παραγωγών. Η επίσκεψη στην παραγωγή θα γίνει με συνεννόηση, στον χώρο και στον χρόνο που θα υποδειχθούν.

Θέλουμε να γνωρίσουμε την πλευρά της περιοχής που συνεχίζει να εργάζεται όσο εμείς ταξιδεύουμε. Πώς φτάνει ένα προϊόν από το χωράφι στη συγκέντρωση και στη συσκευασία; Τι ζητά μια καλλιέργεια μέσα στη χρονιά; Ποια είναι η σχέση του παραγωγού με το έδαφος που επισκέπτης και φωτογράφος κοιτάζουν ως τοπίο; Αυτές είναι οι ερωτήσεις που παίρνουμε μαζί μας για τον Ηλία.

Τσακώνικη Μελιτζάνα: από τον κάμπο στο τραπέζι και στα παλιά καΐκια

Η Τσακώνικη Μελιτζάνα ξεχωρίζει με τον επιμήκη καρπό και τις ανοιχτόχρωμες ραβδώσεις στον μωβ φλοιό. Η προστατευόμενη ονομασία προέλευσης συνδέει το προϊόν με τον τόπο και τις προδιαγραφές παραγωγής του. Στην κουζίνα της περιοχής η μελιτζάνα εμφανίζεται σε μαγειρευτά και ακόμη και σε γλυκό του κουταλιού.

Υπάρχει εδώ και μια ιστορική γέφυρα προς τη θάλασσα που βλέπαμε τις προηγούμενες μέρες. Η ιστοσελίδα του συνεταιρισμού θυμίζει ότι προϊόντα του κάμπου μεταφέρονταν παλιότερα με καΐκια και έφταναν σε αγορές όπως η Σύρος, η Κωνσταντινούπολη και η Μασσαλία. Οι παραλίες και τα λιμάνια αποκτούν κι άλλη ιστορία πέρα από τη δική μας βουτιά.

Ο κάμπος συνδέει όσα είδαμε στη Φάμπρικα με τη σημερινή παραγωγή. Μπορούμε τώρα να ακολουθήσουμε νοερά μια διαδρομή διαφορετική από τη δική μας: από το χωράφι, στη συγκέντρωση και στη συσκευασία, κι έπειτα στο τραπέζι. Στον χάρτη γράφουμε τη λέξη δουλειά. (ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ SAMBATIKI SUITES AND HOTEL)

KALYE RESTAURANT and CAFE BAR: η στάση όπου οι ιστορίες βρίσκουν καρέκλα

Στην πλατεία 25ης Μαρτίου, το KALYE RESTAURANT and CAFE BAR του Σάββα Καλαμαρά μπαίνει στο ταξίδι ως τόπος συνάντησης μετά τη δράση. Η εστιατορική του πλευρά, Kalye Cuisine, προβάλλει ελληνικές και μεσογειακές γεύσεις, ενώ το Kalye Cafe Bar παρουσιάζει καφέ, brunch, γλυκά και ποτά. Διαλέγουμε από τις διαθέσιμες επιλογές της ημέρας, έχοντας πλέον πολύ πειστικό λόγο να καθίσουμε.

Στον Σάββα θέλουμε να θέσουμε μια ερώτηση που ανήκει και στο αφιέρωμα: τι συναντιέται σήμερα σε μια πλατεία του Λεωνιδίου; Οι άνθρωποι της πόλης, όσοι επιστρέφουν από μια πεζοπορία, ταξιδιώτες που ήρθαν για τον βράχο, μια παρέα που σχεδιάζει τον επόμενο αγώνα. Ο χώρος της εστίασης μπορεί να γίνει σημείο όπου αυτές οι διαδρομές αποκτούν κοινή ώρα.

Εδώ θα υπάρχει χρόνος να συγκρίνουμε τη σημερινή προσπάθεια. Η πρώτη λαβή πιθανόν να μεγαλώσει λίγο στην αφήγηση. Η στιγμή της δυσκολίας να αποκτήσει περισσότερη διάρκεια. Ευτυχώς, όταν τρως μαζί με τους ανθρώπους που ήταν εκεί, η ιστορία έχει έναν πολύ αποτελεσματικό μηχανισμό ελέγχου: κάποιον που σηκώνει το φρύδι.

Δίνουμε στο φαγητό την ώρα του. Η αναζήτηση του τόπου συνεχίζεται όταν δοκιμάζεις μια γεύση, ακούς μια ιστορία από την πλατεία και αφήνεις την παρέα να ξαναβρεί τον ρυθμό της. Η σημερινή μέρα έχει ακόμη μια σημαντική στάση, και θέλουμε να φύγουμε για αυτήν ξεκούραστοι. (ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ KALYE RESTAURANT and CAFE BAR)

Μονή Σίντζας: ο βράχος γίνεται τόπος προσευχής

Η μικρή οργανωμένη μεταφορά μάς οδηγεί προς τη Μονή Αγίου Νικολάου Σίντζας, περίπου έξι χιλιόμετρα βορειοδυτικά του Λεωνιδίου. Το μοναστήρι έχει χτιστεί μέσα στις κοιλότητες του κόκκινου βράχου και η ύπαρξή του τεκμηριώνεται ήδη το 1622. Το κείμενο της Μητρόπολης περιγράφει ανατολικά ασκηταριά και θυμίζει τη συνεισφορά της μονής στη λειτουργία σχολείων επί Καποδίστρια.

Το πρωί πλησιάσαμε την πέτρα για να δοκιμάσουμε μια κίνηση. Εδώ συναντάμε ανθρώπινη προσπάθεια άλλου είδους: κατοικία, λατρεία, υπομονή μέσα σε έναν δύσκολο τόπο. Η ιστορία των σχολείων προσθέτει και την προσφορά προς την κοινότητα. Το μοναστήρι συνδέθηκε με ανάγκες της ζωής έξω από τον βράχο του.

Μέσα στην επίσκεψη κρατάμε χρόνο για προσκύνημα και προσευχή. Καθένας κουβαλά κάτι περισσότερο από το σακίδιό του. Μια ανησυχία για το σπίτι, για την υγεία ενός ανθρώπου, για το αύριο. Μπορούμε να τα φέρουμε στη σκέψη μας μπροστά στον Άγιο Νικόλαο και να ζητήσουμε από τον Θεό στήριξη, ελπίδα και τη δύναμη να συνεχίσουμε.

Η παύση αυτή αλλάζει το βάρος της ημέρας. Θυμόμαστε όσα μας βοήθησαν: τον εκπαιδευτή, τους ανθρώπους του κάμπου, τη φιλοξενία, ένα ήρεμο τραπέζι. Η πίστη προσθέτει μια προσωπική σχέση με όσα ελπίζουμε και όσα δυσκολευόμαστε να ελέγξουμε.

Αργότερα η μεταφορά μας κατεβάζει στα Πούλιθρα. Στον χάρτη του Λεωνιδίου υπάρχουν πια τρεις λέξεις: εμπιστοσύνη, δουλειά, ελπίδα. Το επόμενο πρωί θα επιστρέψουμε στη θάλασσα, στον τόπο όπου ο αγώνας του Νοεμβρίου θα αλλάξει κατεύθυνση.

Πέμπτη ημέρα. Πούλιθρα: εκεί που ο αγώνας γυρίζει, το ταξίδι ανοίγει

POULITHRA BEACH APARTMENTS: η βάση για το τελευταίο πρωινό στα Πούλιθρα

Στο POULITHRA BEACH APARTMENTS του Νίκου και της Ελένης Σπανουδάκη φτάνουμε για την τέταρτη διανυκτέρευση. Η δημοτική καταχώριση το τοποθετεί περίπου εκατό μέτρα από την παραλία και περιγράφει διαμερίσματα με δύο υπνοδωμάτια και κουζίνα, με αυλή στα ισόγεια και θέα από τα διαμερίσματα του πρώτου ορόφου.

Μετά τις εναλλαγές των προηγούμενων ημερών, αυτή η θέση μάς δίνει έναν απλό λόγο να μείνουμε λίγο ακόμη έξω. Μια βόλτα στην ακτή, επιστροφή στο δωμάτιο, μια τελευταία ματιά στον χάρτη. Με τον Νίκο και την Ελένη θέλουμε να συνδέσουμε τη γνωριμία μας με την καθημερινή πλευρά των Πουλίθρων: τον τόπο που συνεχίζει τη ζωή του γύρω από τον επισκέπτη και τον τρόπο που μια μικρή φιλοξενία μπορεί να σε κάνει να αισθανθείς κοντά του.

Εδώ το σακίδιο αφήνεται κάτω με μεγαλύτερη ευγνωμοσύνη. Τα παπούτσια έχουν αποκτήσει χαρακτήρα. Ο άνθρωπος που την πρώτη μέρα ήθελε να δει τα πάντα σε ένα απόγευμα ενδιαφέρεται πλέον πολύ σοβαρά για το αν μπορεί να πιει τον καφέ του χωρίς να βιαστεί.  (ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ POULITHRA BEACH APARTMENTS)

Δηώ Escapes Villas: ιδιωτική διαμονή στα Πούλιθρα

Για όσους θέλουν να ζήσουν τα Πούλιθρα με περισσότερη αυτονομία και ιδιωτικότητα, οι Δηώ Escapes Villas αποτελούν ξεχωριστή επιλογή διαμονής. Οι τρεις βίλες, Rodi, Elia και Stafyli, διαθέτουν ιδιωτικές πισίνες, τζακούζι και ιδιωτικούς κήπους. Καθεμία έχει επιφάνεια περίπου 180 τ.μ., τέσσερα υπνοδωμάτια και πέντε μπάνια, με μπάνια αποκλειστικής χρήσης ή en suite, ανάλογα με τη διαρρύθμιση. Οι κήποι και οι μεγάλες βεράντες αφήνουν χώρο για ήσυχα πρωινά και στιγμές με την παρέα, ενώ η ιδιωτικότητα συνεχίζεται και στους εσωτερικούς χώρους.

Το Δηώ Escapes Villas ανήκει στην ίδια επωνυμία με το Δηώ Escapes Signature Houses στα Πέρα Μέλανα, αλλά βρίσκεται σε διαφορετική τοποθεσία, στα Πούλιθρα. Από εδώ οργανώνουμε εξορμήσεις στο Λεωνίδιο, στα Πελετά, στα Τσιτάλια και στο Πηγάδι, καθώς και στην παραλία Φωκιανό, δίνοντας σε κάθε διαδρομή τον δικό της χρόνο.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΔΗΩ ESCAPES VILLAS

Επίσημη σελίδα Δηώ Escapes Villas · Διαθεσιμότητα και κρατήσεις · Τοποθεσία στον χάρτη

Πριν από το λιμάνι, μια εκκλησία που έφερε την ομογένεια πίσω στο χωριό

Το πρωί περπατάμε στην άνω γειτονιά των Πουλίθρων, ανάμεσα στα σπίτια, στις αυλές και στα αρχοντικά. Προορισμός μας είναι ο ναός της Γεννήσεως του Χριστού. Ο Πολιτιστικός Σύλλογος «Η Πολίχνη» καταγράφει ότι στις αρχές της δεκαετίας του 1960 ο αρχιτέκτονας Κωστής Γκάρτζος ανέλαβε την ανακαίνισή του. Με κινητοποίηση του ιερέα, ομογενείς συνέβαλαν οικονομικά. Διατηρήθηκαν οι τοίχοι και ανασχεδιάστηκε η κάλυψη με θόλους και τρούλο· η μελέτη παρουσιάστηκε στα Αρχιτεκτονικά Θέματα του 1968.

Η ιστορία φέρνει στο μικρό χωριό ανθρώπους που ζούσαν μακριά του. Μια δωρεά μπορεί να έγινε τρόπος να επιστρέψουν, να συμμετάσχουν ξανά στον κοινό τους τόπο. Σκεφτόμαστε τις γυναίκες στα Μέλανα και τη Μαρία της επιγραφής στο Λεωνίδιο. Σε διαφορετικούς χρόνους, η πίστη συνδέθηκε με μια συγκεκριμένη προσφορά.

Στον ναό της Γεννήσεως η σκέψη πηγαίνει στην αρχή, στη ζωή που χρειάζεται φροντίδα, στην ελπίδα που μπορεί να χωρέσει μέσα σε δύσκολες συνθήκες. Το τελευταίο πρωινό μάς βρίσκει με περισσότερα παραδείγματα από όσα είχαμε στην αναχώρηση. Υπάρχουν άνθρωποι που βοηθούν έναν τόπο να συνεχίσει, ακόμη κι όταν κατοικούν πολύ μακριά του.

Το λιμάνι που θα ξαναδούμε στις 15 Νοεμβρίου

Κατεβαίνουμε προς τη θάλασσα. Στο λιμάνι των Πουλίθρων θα φτάσει η μεγάλη διαδρομή των 16 χιλιομέτρων του Τσακώνικου Δρόμου πριν επιστρέψει στη Φάμπρικα του Λεωνιδίου. Οι αγώνες των 16 και 5 χιλιομέτρων έχουν ανακοινωμένη εκκίνηση στις 09:30 την Κυριακή 15 Νοεμβρίου 2026. Σήμερα μπορούμε να σταθούμε στο σημείο της αναστροφής χωρίς να μας περιμένει χρονόμετρο.

Πίσω από την ακτή υψώνεται η Βίγλα, με κατάλοιπα της αρχαίας Πολίχνης. Η θέση του παλιού οικισμού μάς ανοίγει την επόμενη ερώτηση: τι χρειαζόταν ένας άνθρωπος που ζούσε εδώ, κοιτάζοντας την ίδια θάλασσα αιώνες πριν από εμάς;

Πολίχνη ή Άη Γιώργης: διαλέγουμε την ιστορία στην οποία θα δώσουμε χρόνο

Ο τοπικός σύλλογος έχει χαρτογραφήσει δύο διαδρομές που ταιριάζουν σε διαφορετική διάθεση. Το Μ1 προς την Πολίχνη είναι κυκλικό, περίπου 1,86 χιλιομέτρων. Το Μ3 οδηγεί από το λιμάνι στον Άη Γιώργη κατά μήκος της ακτής, περίπου 3,05 χιλιόμετρα μονής κατεύθυνσης, δηλαδή 6,1 με επιστροφή. Επιλέγουμε μία, σύμφωνα με τις συνθήκες και την ενέργεια της παρέας.

Αρχαία Πολίχνη: νερό, προστασία και θέα από τη Βίγλα

Στην Πολίχνη, η στάση έχει συγκεκριμένα σημεία παρατήρησης: αρχαία τείχη, λαξευμένη δεξαμενή και κατάλοιπα μεταγενέστερου πύργου. Το νερό και η προστασία εμφανίζονται ξανά, όπως στις στέρνες του παλιού μονοπατιού και στο πυργόσπιτο του Λεωνιδίου. Η θέα είναι όμορφη· αυτές οι λεπτομέρειες εξηγούν πώς μπορούσε να κατοικηθεί ο τόπος.

Άη Γιώργης: το ναυάγιο, η σωτηρία και η ευγνωμοσύνη

Στη διαδρομή προς τον Άη Γιώργη η θάλασσα μάς ακολουθεί ανάμεσα στις ελιές και στις χαρουπιές. Υπάρχει και μια διήγηση που καταγράφει ο σύλλογος: ο έμπορος Γ. Κουρτέσης ναυάγησε στις αρχές του 20ού αιώνα, σώθηκε και έχτισε το εκκλησάκι προς τιμήν του αγίου. Η παράδοση προσθέτει ότι χρησιμοποιήθηκε κρασί αντί για νερό στο χτίσιμο.

Το κρασί προσφέρει την έκπληξη της διήγησης. Η ευγνωμοσύνη είναι αυτό που της δίνει βάθος. Ένας άνθρωπος συνέδεσε τη σωτηρία του με μια προσφορά που μπορούσαν να συναντήσουν και οι επόμενοι. Στο εκκλησάκι κρατάμε τη διήγηση ως τοπική παράδοση και στεκόμαστε για τη δική μας ευχαριστία.

Θυμόμαστε τον Τυρό και τα κεριά για τους χαμένους ναυτικούς. Στο τελευταίο πρωινό, η θάλασσα μάς φέρνει μια ιστορία επιστροφής στη ζωή. Αν επιλέξουμε την πορεία ως τον Άη Γιώργη, αυτό το νήμα θα ενώσει την πρώτη και την τελευταία μας ημέρα.

Η τελευταία στάση στην ακτή

Όποια διαδρομή κι αν διαλέξουμε, κρατάμε ώρα για να καθίσουμε στην ακτή. Ένα σύντομο ήπιο τρέξιμο χωρά μόνο σε κατάλληλο τοπικό σημείο. Την ανοιχτή επαρχιακή σύνδεση Λεωνιδίου, Πουλίθρων τη γνωρίζουμε ως διαδρομή του οργανωμένου αγώνα.

Αν ο καιρός και η θάλασσα το επιτρέπουν, η τελευταία βουτιά κλείνει την αποστολή. Αλλιώς μένουμε στο βότσαλο, τρώμε κάτι, συνεχίζουμε την κουβέντα. Έχουμε αρκετά να θυμηθούμε: ένα τέμπλο με κυνηγό και λαγό, μια επιγραφή με όνομα γυναίκας, μια εκκλησία που ένωσε το χωριό με τους ξενιτεμένους του. Αυτή τη φορά η στάση έχει γεμάτο τραπέζι ιστοριών.

Το φεστιβάλ μάς περιμένει. Αυτή τη φορά θα ξέρουμε γιατί επιστρέφουμε

Στις 30 Οκτωβρίου έως την 1η Νοεμβρίου 2026 το Λεωνίδιο θα υποδεχτεί το Φεστιβάλ Αναρρίχησης με τον Chris Sharma. Στο ανακοινωμένο πρόγραμμα προβλέπονται προβολή και συζήτηση στη Φάμπρικα την Παρασκευή 30 Οκτωβρίου στις 19:00 και ζωντανή συζήτηση το Σάββατο 31 Οκτωβρίου στις 18:00. Περιλαμβάνονται επίσης οργανωμένα εργαστήρια για αρχάριους με εκπαιδευτές και εξοπλισμό, για τα οποία απαιτείται εγγραφή και έλεγχος διαθεσιμότητας.

Μετά το δικό μας πενθήμερο, η αναρρίχηση θα έχει πρόσωπο και αίσθηση. Θα θυμόμαστε τη μικρή μας δυσκολία, τη συμβουλή που χρειάστηκε να ακούσουμε και τη χαρά όταν προχώρησε η κίνηση. Θα μπορούμε να παρακολουθήσουμε την προσπάθεια ενός μεγάλου αναρριχητή έχοντας μια δική μας, μικρή αλλά πολύ πραγματική αφετηρία.

Η επιστροφή θα έχει και ανθρώπους. Τον Δημήτρη στον Τυρό, τη Μαρία στην περιοχή των Μελάνων, την Κατερίνα στη Σαμπατική, τον Ηλία και τη δουλειά των παραγωγών, τον Σάββα στην πλατεία του Λεωνιδίου, τον Νίκο και την Ελένη στα Πούλιθρα. Στο ταξίδι που σχεδιάζουμε, κάθε γνωριμία προσθέτει ένα όνομα εκεί όπου αρχικά υπήρχε μόνο μια περιοχή.

Τσακώνικος Δρόμος: η επιστροφή στην εκκίνηση στις 15 Νοεμβρίου

Στις 15 Νοεμβρίου η αφορμή αλλάζει και επιστρέφουμε για τον Τσακώνικο Δρόμο. Η συμμετοχή είναι δωρεάν, με συνολικά διακόσιες θέσεις στους δύο αγώνες ενηλίκων. Η προκήρυξη ορίζει ηλικία από 18 ετών για τα 16 και τα 5 χιλιόμετρα, ενώ υπάρχουν και παιδικές διαδρομές. Την εγγραφή και τα πρακτικά στοιχεία της συμμετοχής τα φροντίζουμε εγκαίρως, σύμφωνα με τις επίσημες οδηγίες.

Ίσως διαλέξουμε τα πέντε χιλιόμετρα. Ίσως τα δεκαέξι, αν αντιστοιχούν στην προετοιμασία μας. Ίσως κάποιος της παρέας σταθεί στην άκρη της διαδρομής και δώσει την πιο χρήσιμη ενθάρρυνση της ημέρας. Η χαρά μπορεί να μοιραστεί με πολλούς τρόπους. Αρκεί να βρεθούμε εκεί με την επιθυμία να συμμετέχουμε.

Ο χάρτης έχει ακόμη χώρο

Το πενθήμερο μας δίνει τον παραλιακό και κεντρικό άξονα της Νότιας Κυνουρίας. Πιο ψηλά και πιο πέρα υπάρχουν κι άλλες διαδρομές που αξίζουν δικό τους χρόνο. Η Έλωνα στον βράχο, ο Κοσμάς στον Πάρνωνα, τα χωριά και οι ακτές προς τον Φωκιανό θα μας τραβήξουν σε επόμενο ταξίδι, με διαφορετικό σχεδιασμό και περισσότερη ορεινή εξερεύνηση.

Παναγία της Έλωνας: μια επόμενη διαδρομή προς τον Πάρνωνα

Η Μονή Έλωνας βρίσκεται πάνω στον δρόμο προς τον Κοσμά, περίπου δεκαεπτά χιλιόμετρα από το Λεωνίδιο, σε υψόμετρο γύρω στα εξακόσια πενήντα μέτρα. Το τοπίο εξηγεί γιατί η Νότια Κυνουρία δεν εξαντλείται σε μια σειρά παραθαλάσσιων στάσεων. Οι βράχοι συνεχίζουν να ανοίγουν άλλες σχέσεις με τη φύση και την πίστη.

Αυτές οι εκκρεμότητες έχουν αξία. Στο πρώτο σχέδιο θέλαμε να χωρέσουμε τα πάντα. Στο τέλος θέλουμε να επιστρέψουμε για κάτι συγκεκριμένο. Ένας τόπος που σου αφήνει μια καλή αποστολή για την επόμενη φορά έχει ήδη βρει θέση μέσα σου.

Νότια Κυνουρία Αφιέρωμα – Αχ Ελλάδα Σαγαπώ 

Η τελευταία ματιά: τα κορδόνια είναι ίδια, ο βηματισμός έχει αλλάξει

Ξανανοίγουμε τον χάρτη πριν από την αναχώρηση. Η γραμμή από τον Τυρό ως τα Πούλιθρα παραμένει εκεί, αλλά γύρω της έχουν προστεθεί άνθρωποι και ιστορίες. Η Αγία Μαρίνα με το τσακώνικο Ευαγγέλιο. Οι πέτρες του Προφήτη Ηλία. Η φροντίδα της Παναγίας στα Μέλανα. Ο Άγιος Γεώργιος στις Λίμνες. Η Μαρία του 1834. Το πυργόσπιτο, ο κάμπος, η Σίντζα, η εκκλησία των ομογενών.

Ο βράχος μάς έμαθε να ακούμε. Το μονοπάτι να προσαρμόζουμε τον ρυθμό μας. Τα αρχοντικά να ρωτάμε τι κρύβεται πίσω από την όψη τους. Οι ναοί και η μονή έδωσαν χώρο στην προσευχή, στην ευγνωμοσύνη και σε πράξεις προσφοράς που συνεχίζονται μέσα στον χρόνο.

Οι επιχειρήσεις έγιναν βάσεις και συναντήσεις μέσα σε αυτή τη διαδρομή. Ένα δωμάτιο μάς έφερε κοντά στην παραλία, μια κατοικία στον ελαιώνα μάς προετοίμασε για το μονοπάτι, μια σουίτα πάνω από το λιμάνι μάς έδωσε ανάπαυση, ένα διαμέρισμα στα Πούλιθρα άνοιξε το τελευταίο πρωινό. Ο συνεταιρισμός και το τραπέζι στην πλατεία μάς συνέδεσαν με τη σημερινή ζωή της περιοχής.

Το φεστιβάλ και ο αγώνας παραμένουν μπροστά μας. Στην επιστροφή μας θέλουμε να ξαναβρούμε ανθρώπους που θα έχουμε γνωρίσει και ιστορίες που θα μας έχουν μείνει. Εκεί θα βρίσκεται η απάντηση στο ερώτημα της πρώτης ημέρας.

Δέσε πάλι τα κορδόνια. Σήκωσε το βλέμμα. Η Νότια Κυνουρία έχει κι άλλο δρόμο για εμάς.

Αχ Ελλάδα Σ’ αγαπώ. Για την ομορφιά που μας καλεί έξω, για την πίστη που μας στηρίζει, για τους ανθρώπους που κρατούν ζωντανούς τους τόπους τους. Και για τις στάσεις που μας δίνουν δύναμη να συνεχίσουμε.